Festiwal Fantastyki 19-21.06.2026 Poznań
Zaloguj się
pl
Goście Program Kup bilet

Od alchemii, przez cudowne leki, po demony i rząd światowy – Rzecznicy Nauki szturmują Strefę Naukową

2 maja 2026

Jak mówić o nauce tak, żeby była jednocześnie rzetelna, zrozumiała i naprawdę ciekawa? Najlepiej zapytać tych, którzy zajmują się tym na co dzień. Rzecznicy Nauki to stowarzyszenie tworzone przez naukowców i popularyzatorów, którzy nie tylko prowadzą badania, lecz także potrafią opowiadać o nich w sposób przystępny, żywy i pozbawiony zbędnego zadęcia. Od lat pokazują, że komunikacja naukowa nie jest dodatkiem do nauki, ale jednym z fundamentów nowoczesnego społeczeństwa opartego na wiedzy.

W tym roku ich reprezentacja na Pyrkonie będzie wyjątkowo liczna. Na scenie Strefy Naukowej pojawią się osoby, które zabiorą Was w bardzo różne rejony wiedzy: od teorii spiskowych, meteorytów i ekologii, przez farmację, biotechnologię i informatykę, aż po zwierzęta ekstremalne, świat Warhammera 40,000 czy kulturowe tropy ukryte w K-Popie. Będzie trochę o technologii, trochę o naturze, trochę o popkulturze i bardzo dużo o tym, jak nauka pomaga rozumieć świat.

Dr hab. Agnieszka Zagórska – cudowne leki i jeszcze cudowniejsze mity

Reprezentantka Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum, specjalizująca się w chemii leków. Zajmuje się projektowaniem oraz otrzymywaniem związków chemicznych, które mogą stać się kandydatami na nowe leki, a jej praca łączy badania laboratoryjne, dydaktykę i wspieranie młodych naukowców. Ukończyła również studia podyplomowe z komunikacji naukowej i popularyzacji nauki, współpracowała z Centrum Nauki Kopernik, angażowała się także w inicjatywy edukacyjne o międzynarodowym zasięgu.

Na Pyrkon przybędzie z prelekcją „Popkulturowy mit cudownego leku”. Temat wyjątkowo aktualny w świecie, w którym reklamy, media i fikcja często budują obraz jednego specyfiku zdolnego rozwiązać każdy problem. Nasza gościni pokaże, jak naprawdę wygląda droga od pomysłu do leku, dlaczego „cudowne” rozwiązania rzadko istnieją poza narracją marketingową i jakie uproszczenia popkultura powtarza najczęściej. To spotkanie o nauce, medycynie i naszych oczekiwaniach wobec farmacji, a także o tym, jak łatwo uwierzyć w prostą odpowiedź na bardzo złożone pytanie.

Dr Paweł Jedynak – gdy życie daje się zaprogramować

Bada molekularne mechanizmy kontrolujące rozwój roślin i zajmuje się poszukiwaniem nowych rozwiązań biotechnologicznych opartych na wykorzystaniu mikroorganizmów. Jest też doświadczonym popularyzatorem nauki, autorem ponad stu artykułów popularnonaukowych, gościem audycji radiowych i internetowych oraz laureatem FameLab Poland. Od lat prowadzi warsztaty i wykłady dla młodzieży, pokazując, że biologia i biotechnologia mogą być równie fascynujące co dobra fantastyka.

Jego prelekcja „Zaprogramować życie” poruszy kwestię współczesnego napięcia między biologią a technologią. Co właściwie znaczy „programowanie” w kontekście organizmów żywych? Czy życie daje się projektować, modyfikować i optymalizować tak, jak system komputerowy? To temat, który dotyka zarówno genetyki i inżynierii biologicznej, jak i pytań o granice ludzkiej ingerencji w naturę.

Dr inż. Marcelina Jureczko – gdy nawet dwójka opowiada historię

Adiunktka w Centrum Biotechnologii Politechniki Śląskiej i badaczka, zajmująca się między innymi toksycznością leków przeciwnowotworowych w środowisku wodnym oraz możliwościami ich usuwania z użyciem grzybów. Za swoje badania została uhonorowana Nagrodą Prezesa Rady Ministrów, trafiła także na listę TOP 100 Kobiet w Inżynierii w Polsce. Równolegle od lat działa jako popularyzatorka nauki. Jest laureatką nagrody POP Science, zwyciężczynią FameLab Poland oraz Falling Walls Lab Wrocław.

Na Pyrkonie zajmie się tematem, który z jednej strony jest zaskakująco przyziemny, a z drugiej naukowo absolutnie fascynujący. W prelekcji „Shit happens – czyli ciekawostki o kupie” pokaże, że nawet tak pozornie mało elegancka materia może być kopalnią wiedzy o zdrowiu, diecie, środowisku i funkcjonowaniu organizmów. To idealny przykład tego, jak nauka potrafi wydobyć sens i ciekawość z rzeczy, które na pierwszy rzut oka wydają się wyłącznie żartem.

Darek Aksamit – cywilizacja zrób to sam

Fizyk z Politechniki Warszawskiej, popularyzator nauki i człowiek, który potrafi spiąć bardzo różne wątki – od ochrony radiologicznej po edukację klimatyczną. Sam określa się jako „pan od promieniowania”, ale jego działalność znacznie wykracza poza jedno zainteresowanie badawcze. Tworzy materiały edukacyjne, prowadzi kanał na YouTubie, pisze książki dla dzieci i od lat angażuje się w popularyzację nauki. W 2018 roku został uhonorowany tytułem „Popularyzator Roku”.

Strefę Naukową zaatakuje wyposażony w prelekcję „Cywilizacja DIY – ile urządzeń potrafisz zbudować?”. To temat, który dotyka jednocześnie technologii, codzienności i naszej zależności od złożonych systemów, których na co dzień prawie nie zauważamy. Ile z rzeczy, które nas otaczają, naprawdę umiemy odtworzyć od podstaw? Jak wiele zawdzięczamy wiedzy skumulowanej przez pokolenia? I czy nowoczesna cywilizacja nadal opiera się na umiejętnościach jednostek, czy już wyłącznie na zbiorowym know-how? Brzmi jak początek postapokaliptycznej historii i trochę nim jest.

Dr inż. Natalia Leciejewska – organizmy stworzone do zadań specjalnych

Adiunktka w Katedrze Fizjologii i Biochemii Zwierząt. Zajmuje się fizjologią organizmu i tym, jak działa on w skrajnych lub nietypowych warunkach. Interesuje ją między innymi to, co dzieje się podczas wysiłku fizycznego, jak substancje zakazane wpływają na serce, mięśnie i metabolizm, a także jak nowoczesne technologie, takie jak organ-on-a-chip, mogą wspierać badania biologiczne. W jej pracy pojawiają się też konie, modele fizjologiczne i sporo wytrzymałości, także tej wyniesionej z wieloletnich treningów tajskiego boksu.

W prelekcji „Zwierzęta ekstremalne” zabierze uczestników do świata organizmów, które potrafią funkcjonować tam, gdzie większość życia dawno by się już poddała. Opowie o biologicznych strategiach przetrwania, granicach adaptacji i tym, jak natura wciąż potrafi zaskakiwać swoją pomysłowością. Jeśli chcecie spojrzeć na zwierzęta nie jak na sympatycznych bohaterów przyrodniczych filmów, ale jak na mistrzów przetrwania i fizjologicznych rekordzistów, to spotkanie zapowiada się wyjątkowo obiecująco.

Paweł Piszczałka – Warhammer 40k pod mikroskopem

Biotechnolog z wykształcenia, popularyzator nauki z powołania, a w praktyce człowiek-instytucja w świecie organizacji zajmujących się walką z dezinformacją. Działa w kilku organizacjach pozarządowych, współtworzy programy telewizyjne, prowadzi szkolenia i pokazy. Sam mówi o sobie, że każda forma budowania mostów między ludźmi przy pomocy nauki jest dobra. A jaka jest jego obecna nerdowska hiperfiksacja? Warhammer 40k.

To właśnie temu uniwersum poświęcona będzie prelekcja „Warhammer 40k, a nauka”. Paweł przyjrzy się światu, który z definicji jest grimdarkowy, pełen przesady, kosmicznej skali i brutalnej estetyki, a jednak stale odwołuje się do pojęć technologii, biologii, ewolucji czy fizyki. Co w tym uniwersum ma choćby cień naukowego sensu? Co jest czystą fantazją, a co daje się ciekawie zestawić z rzeczywistą wiedzą? To spotkanie dla tych, którzy lubią, gdy nauka zderza się z popkulturą i nie boją się, że po drodze polecą iskry.

Dr hab. inż. Bartosz Walter – wielki cmentarz technologicznych porażek

Informatyk, profesor Politechniki Poznańskiej i pracownik Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego. Specjalizuje się w badaniu procesów starzenia programów komputerowych oraz sposobów ich „rehabilitacji”, czyli przywracania ich do życia w zmieniającym się świecie technologii. Poza tym interesuje się astronomią, historią morza, starymi technologiami oraz, jak sam przyznaje, chętnie opowiada o swoich pasjach mniej lub bardziej przypadkowym ludziom.

Na Pyrkonie pojawi się z zaprogramowaną prelekcją „Cmentarzysko umarłych projektów”. Tytuł mówi sam za siebie – będzie o pomysłach, technologiach i programach, które miały zmienić świat, a ostatecznie z różnych powodów nie przetrwały próby czasu. To temat fascynujący nie tylko dla informatyków, lecz także dla wszystkich zainteresowanych tym, jak rodzą się i umierają innowacje. Nie każda technologiczna wizja staje się sukcesem, ale każda coś mówi o swoich czasach, ambicjach twórców i granicach ludzkiej wyobraźni.

Olga Sierawska – demony, duchy i biologia popkultury

Pasjonatka, edukatorka i popularyzatorka nauk biologicznych, medycznych oraz nauk o zdrowiu. Prowadzi zajęcia w Morskim Centrum Nauki w Szczecinie, tworzy przystępne treści w mediach społecznościowych i została uhonorowana GRAND PRIX w kategorii Najlepszy Popularyzator – SOCIAL MEDIA. Łączy merytoryczną wiedzę z umiejętnością opowiadania o nauce w nowoczesnym, atrakcyjnym formacie.

W strefie naukowej zmaterializuje się z prelekcją „Demony, duchy i idole: koreański folklor ukryty w KPop Demon Hunters”. To jeden z tych tematów, które idealnie pokazują, jak nauka i analiza kultury mogą spotykać się w przestrzeni popkulturowej. Olga zajrzy do świata koreańskiego folkloru i pokaże, jak dawne wierzenia, postacie nadprzyrodzone i motywy kulturowe przenikają do współczesnych narracji. To spotkanie dla tych, którzy lubią rozkładać popkulturę na czynniki pierwsze i odkrywać, że pod błyszczącą warstwą widowiska kryją się często bardzo stare historie.

Mateusz Kęsy – zielona alchemia między nauką a magią

Nauczyciel przedmiotów przyrodniczych i ścisłych, egzaminator, z wykształcenia zootechnik i specjalista ds. ochrony przyrody. Ma za sobą doświadczenie akademickie, interesuje się pszczołami, edukacją domową i popularyzacją nauki, a przy okazji sporo uwagi poświęca grom planszowym i karcianym, czasem tworząc własne projekty. To połączenie przyrody, dydaktyki i zamiłowania do systemów widać także w jego podejściu do tematów popularyzatorskich.

W Strefie Naukowej pojawi się z prelekcją „Poison Garden’s (ku zielonej alchemii, medycynie i magii natury)”. Już sam tytuł sugeruje spotkanie na pograniczu nauki, historii i kulturowych wyobrażeń o roślinach. Mateusz przyjrzy się temu, jak natura dostarczała ludziom zarówno lekarstw, jak i trucizn, a także skąd wzięła się aura tajemnicy wokół ziół, ogrodów i „zielonej magii”.

Mikołaj Fedorowicz – spiski, które wcale nie są nowe

Nauczyciel, biotechnolog i człowiek, który łączy duszę nerda z naukowcem w sposób absolutnie bezwstydny. Ma za sobą doświadczenia w instytucjach takich jak Szkoła Festiwalu Nauki czy Centrum Nauki Kopernik, działał z Heweliuszami Nauki, współorganizował Science Game Jam, a także, jak sam przyznaje, najprawdopodobniej popularyzuje naukę dlatego, że po prostu bardzo lubi mówić. Głośno i dużo.

Na Pyrkonie opowie o teoriach spiskowych w prelekcji „Ty, a słyszałeś, że… – czyli teorie spiskowe z przeszłości i fikcji”. Jest to zdecydowanie temat, który idealnie wpisuje się w działalność Rzeczników Nauki – uczy rozpoznawać mechanizmy dezinformacji i pokazuje, że myślenie spiskowe nie jest wyłącznie produktem internetu. Mikołaj przyjrzy się zarówno dawnym przykładom takich narracji, jak i ich odbiciom w fikcji. Będzie więc trochę historii, trochę popkultury i sporo refleksji o tym, dlaczego ludzie tak chętnie wierzą w ukryte siły sterujące światem.

Jedną z największych sił Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki jest różnorodność. W ich gronie spotykają się osoby zajmujące się biotechnologią, farmacją, geologią planetarną, informatyką, fizjologią, edukacją i kulturą, ale wszystkich łączy wspólny cel – mówić o nauce tak, żeby nie traciła nic ze swojej rzetelności, a jednocześnie pozostawała zrozumiała i angażująca. Dlatego ich obecność na Pyrkonie tak dobrze pasuje do charakteru Strefy Naukowej. Tu nauka nie jest zamknięta w laboratorium ani ograniczona do specjalistycznych terminów. Tutaj łączy się z popkulturą, codziennością, wyobraźnią i pytaniami, które najbardziej nas interesują.

Jeśli więc chcecie posłuchać o lekach, meteorytach, teoriach spiskowych, zwierzętach ekstremalnych, technologicznych porażkach albo naukowym potencjale Warhammera 40,000, koniecznie wypatrujcie prelekcji Rzeczników Nauki w programie.

Awatar autora

O autorze

Wojciech Wenclik

Wieloletni MG i entuzjasta tradycyjnych RPGów oraz literatury G.R.R. Martina i H.P.Lovecrafta. Zawsze powtarza, że wyśpi się dopiero w trumnie. Ciężko stwierdzić, czy to założenie, czy raczej smutna konkluzja poparta doświadczeniem. Faktem jest jednak, że zwykle nie może usiedzieć za długo w miejscu i angażuje się w zbyt wiele projektów kosztujących go punkty poczytalności. Sytuacji nie poprawia również kibicowanie Pittsburgh Penguins, bo kto nie kocha meczów zaczynających się o 2 w nocy…