Strefa Naukowa
17 kwietnia 2023
Jeśli sądzicie, że Pyrkon to wyłącznie atrakcje związane z fantastyką, to niezawodny znak, że jeszcze nie byliście w Strefie Naukowej! To miejsce na pyrkonowej mapie, gdzie znajdziecie odpowiedzi na nurtujące Was pytania oraz odkryjecie wiele zagadek i tajemnic, które skrywa przed nami wszechświat.
Jesteście ciekawi, czy podróże z prędkością światła i teleportacja są możliwe? Fascynują Was inne wierzenia? A może zastanawiacie się, jak powstaje zorza polarna? Na te – i na wiele innych – pytań znajdziecie odpowiedzi w Strefie Naukowej! Naukowcy, znani popularyzatorzy oraz sympatycy nauki odwiedzą Festiwal Fantastyki Pyrkon, by w prosty i zrozumiały sposób wyjaśnić Wam naukowe teorie, zawiłe równania oraz inne zagadnienia, które spędzają sen z powiek nie tylko fanom science-fiction.
Strefa Naukowa na Pyrkonie
Partnerem Strefy Naukowej jest Politechnika Poznańska
Strefa Naukowa Festiwalu Fantastyki Pyrkon zwycięzcą XX edycji konkursu Popularyzator Nauki w kategorii „Zespół”!
Z radością informujemy, że Strefa Naukowa Festiwalu Fantastyki Pyrkon została zwycięzcą XX edycji prestiżowego konkursu Popularyzator Nauki w kategorii „Zespół”. Jest to dla nas ogromne wyróżnienie i dowód, że nasza pasja do popularyzacji nauki spotyka się z uznaniem w szerokim gronie odbiorców.
To ważne wyróżnienie jest dla nas inspiracją do dalszych działań i motywuje nas do tworzenia jeszcze ciekawszych i bardziej angażujących inicjatyw. Jesteśmy dumni, że możemy przyczyniać się do szerzenia wiedzy w przystępny i inspirujący sposób.
Dziękujemy wszystkim, którzy współtworzą Strefę Naukową i wspierają nasze działania. To wyróżnienie jest wspólnym sukcesem nas wszystkich – prelegentów, uczestników oraz całej społeczności Pyrkonu. Razem pokazujemy, że nauka i fantastyka idą w parze!
O konkursie „Popularyzator Nauki”
Jak przeczytamy w poście, w którym ogłoszono finalistów: Konkurs Popularyzator Nauki organizowany jest przez serwis Nauka w Polsce, wydawany przez Fundację Polskiej Agencji Prasowej. Nagradzani są w nim ludzie i instytucje, którzy popularyzują naukę, pomagają innym bliżej poznać i lepiej zrozumieć zjawiska zachodzące wokół człowieka, przybliżają najnowsze wyniki badań naukowych, dzielą się wiedzą i pasją naukową z ludźmi, niezależnie od ich wieku, poziomu wykształcenia i kariery zawodowej odbiorców.
O wszystkich zwycięzcach konkursu „Popularyzator Nauki” możecie przeczytać w artykule, który ukazał się w serwisie Nauka w Polsce – pod tym adresem. W tekście przeczytacie, że: członkowie kapituły nagrodzili zespół za „stworzenie przy popularnym Festiwalu Fantastyki Pyrkon niszy służącej popularyzacji nauki”. Podkreślili też „wysoki poziom, jakość i trzymanie się swoich zasad”.
Zachęcamy też do przeczytania artykułu Marka Matacza o rozwoju Strefy Naukowej oraz o Pyrkonie i jego roli w propagowaniu nauki! Gwarantujemy, że jest to lektura, jaka z pewnością rzuci światło na drogę, jaką przeszła ta Strefa od pierwszej edycji do teraz.
Strefa Naukowa to nie tylko prelekcje!
Znajdziecie tu również Stację Nauka, gdzie będziecie mieć możliwość porozmawiania z prelegentami i zadania pytań, na które nie wystarczyło Wam wcześniej czasu lub odwagi.
Mamy dla Was również mnóstwo atrakcji przygotowanych we współpracy z uczelniami, organizacjami pozarządowymi, muzeami, kołami naukowymi oraz innymi jednostkami popularyzującymi naukę. To wszystko czeka na Was w Naukowej Bazie.
Nie zabraknie także innych wydarzeń towarzyszących, takich jak naukowe warsztaty w Strefie Warsztatowej czy stoiska pokazowe na świeżym powietrzu. Od działającej Huty Miedzi, przez stanowiska z eksperymentami z dziedziny fizyki, aż po plac budowy domu zrębowego budowanego tradycyjnymi metodami!
Zakątek Naukowych Warsztatów
Zajrzyjcie do przestrzeni, gdzie podręcznikowa teoria zmienia się w czystą frajdę! Na poziomie 0 budynku PCC pojawi się, Zakątek Naukowych Warsztatów. Ekipy z Fantastycznego UAM oraz Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu udowodnią Wam, że świat nauki i krainy wyobraźni mają ze sobą więcej wspólnego, niż mogłoby się wydawać.
Przygotujcie się na sporo kreatywnego działania i dowody na to, że bycie naukowcem to w istocie bycie magiem, tylko z lepszymi wzorami.
Bez sztywnych wykładów, za to z masą frajdy!
Co się będzie działo na Pyrkonie 2026?
Strefa Naukowa to miejsce, gdzie fantastyka i nauka łączą siły, aby w interesujący i przyjemny sposób popularyzować naukę. Przyjdźcie i zanurzcie się w fascynującym świecie, gdzie granice między rzeczywistością a wyobraźnią stają się płynne.
Fot. Dagmara Płatonowicz (Zza Statywu)
Stacja Nauka to niesamowite miejsce w Strefie Naukowej, które po raz pierwszy pojawiło się na Pyrkonie w 2019 roku i zostało bardzo ciepło przyjęte. Zapewni Wam ono możliwość spotkania się i porozmawiania z zaproszonymi gośćmi i prelegentami – specjalistami oraz pasjonatami najróżniejszych dziedzin nauki. Jeśli po prelekcji wciąż nurtują Was jakiekolwiek pytania, a z jakiegoś powodu nie zadaliście ich podczas wykładu, to teraz będziecie mieć idealną sposobność, aby zamienić kilka słów z prowadzącym. Jeśli więc – niczym Hermiona Granger – pragniecie rozwiewać nurtujące Was kwestie i poszerzać swoją wiedzę z interesującej Was dziedziny, to koniecznie zatrzymajcie się przy Stacji Nauka i nie bójcie się zagadywać naszych gości!
Centrum Szyfrów Enigma
Wyjątkowe miejsce na mapie Poznania, w którym historia spotyka się z technologią w najbardziej angażujący sposób.
Interaktywne muzeum poświęcone historii kryptologii i polskim kryptologom. Placówka upamiętnia pracę Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego oraz Henryka Zygalskiego, którzy w latach 30. XX wieku złamali kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.
Na stoisku Centrum Szyfrów Enigma poznacie metody szyfrowania, a także usłyszycie tajniki ukrywania informacji oraz łamania niemieckich szyfrów przez polskich kryptologów.
Muzeum Archeologiczne w Biskupinie
Archeolodzy zajmujący się badaniami doświadczalnymi i rekonstruującymi znaleziska z przeszłości opowiedzą o swojej pracy, oraz pokażą jej efekty.
Jeżeli interesuje Cię jak była prawda o przeszłości, którą badamy przez perspektywę artefaktów to odwiedź nasze stanowisko. Opowiemy o pradziejowym tkactwie oraz metalurgii. Nasze artefakty może nie przywołują kul ognia, ale na pewno spodoba ci się ich historia!
Kuźnia Wiedzy Politechniki Poznańskiej
Miejsce, gdzie nauka spotyka się z wyobraźnią, a technologia staje się dostępna dla każdego uczestnika Pyrkonu. Zapraszamy do świata inżynierii, w którym możesz nie tylko zobaczyć, ale przede wszystkim doświadczyć i stworzyć coś własnego.
W naszej strefie czekają na Ciebie interaktywne warsztaty, podczas których poznasz tajniki skanowania 3D i zobaczysz, jak przenieść rzeczywistość do świata cyfrowego. Dowiesz się również, jak działa termoformowanie i samodzielnie spróbujesz swoich sił w tworzeniu modeli.
To jednak dopiero początek. Przygotowaliśmy również prezentacje związane z osiągnięciami prezentowanymi na Polish Biomedical Engineering Conference, które pokażą, jak nowoczesna inżynieria wspiera medycynę i zmienia przyszłość człowieka.
Niezależnie od tego, czy jesteś początkującym odkrywcą, czy doświadczonym naukowcem, w Kuźni Wiedzy znajdziesz coś dla siebie. Przyjdź, porozmawiaj i odkryj, jak wygląda nauka w praktyce!
Izba Administracji Skarbowej w Poznaniu
Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Interesujesz się medycyną? Chciałbyś zobaczyć, jak wygląda praca chirurga, lepiej poznać budowę ludzkiego ciała albo dowiedzieć się, czym po godzinach zajmują się studenci Uniwersytetu Medycznego?
Na stoisku Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu czeka na Ciebie przestrzeń pełna wiedzy, pasji i inspiracji. Studenci z Samorządu Studenckiego oraz SKN Clinical and Dissecting Anatomy pokażą Ci, jak wygląda codzienność na uczelni medycznej – od pierwszych zajęć po rozwijanie zainteresowań w kołach naukowych i organizacjach studenckich.
Na stoisku będziecie mogli sprawdzić swoją wiedzę biorąc udział w quizie medycznym. Na uczestników, którzy uzyskają najwyższe wyniki, czekają nagrody!
Fantastyczny UAM – Wirtualna rzeczywistość i badania nawigacji w grach
Zespół Zakładu Kartografii i Geomatyki (WNGiG UAM) zaprezentuje eksperymentalne badania dotyczące orientacji przestrzennej i sposobów poruszania się w środowiskach cyfrowych.
Nie tylko gra, ale nauka! Poznaj sekrety nawigacji w VR z WNGiG UAM.
Jak Twój mózg radzi sobie w cyfrowym labiryncie? Zespół Zakładu Kartografii i Geomatyki zaprasza na pokaz badań nad orientacją przestrzenną w środowiskach wirtualnych.
Co na Ciebie czeka? Eksperymentalne stanowiska VR, analiza Twoich sposobów poruszania się w grze i dawka solidnej, nowoczesnej wiedzy od ekspertów z UAM. Wejdź do gry i pomóż nam odkrywać granice ludzkiej percepcji!
Fot. Piotr Piosik
Fantastyczny UAM – warsztaty na świeżym powietrzu i pod dachem
Czy wiecie jak dużo wspólnego ma fantastyka z historią i archeologią? Naprawdę sporo! A żebyście mogli zgłębić ten temat, nasza koordynatorka od nauk archeologicznych dr Marta Krzyżanowska przygotowała dla Was wyjątkowe warsztaty:
Warsztaty: Budowanie chaty w Technice Zrębowej
Zapraszamy was ponownie do świata, gdzie pradawne tradycje budowlane łączą się z magią legend i mrocznych opowieści. Podczas naszych warsztatów poznasz tajniki budowania domu w technice zrębowej – metody, która przez wieki kształtowała krajobraz prahistorycznych osad, takie budowle inspirowały mityczne opowieści i światy fantasy.
Pod czujnym okiem mistrza rzemiosła, którzy jak pradawni budowniczowie potrafili tkać z drewna opowieści o odwadze, magii i tajemniczych stworzeniach, odkryjesz, jak z surowych, naturalnych materiałów powstawały schronienia o niezwykłej trwałości i uroku. Każdy element konstrukcji, od starannie dobranych bel po precyzyjne łączenia łączy się z opowieścią o przeszłości.
Dołącz do nas i odkryj, jak rzemiosło budowniczych może być jednocześnie praktycznym doświadczeniem oraz fascynującą podróżą przez historię i legendy. Warsztaty są w formie hybrydowej. Zacznij od rozmowy z prowadzącym warsztaty a on dopasuje formę twojego zaangażowania w proces.
ℹ️ Informacja organizacyjna
Zależy nam, aby każdy z Was wyniósł z warsztatów jak najwięcej wiedzy i uwagi naszych ekspertów. W związku z tym, w przypadku dużego zainteresowania, zastrzegamy sobie możliwość wprowadzenia systemu kolejkowego. Działanie to ma na celu zapewnienie najwyższej jakości obsługi oraz komfortu pracy na stanowisku. Chcemy mieć pewność, że każda osoba otrzyma wsparcie i traktowanie, na jakie zasługuje, bez pośpiechu i w atmosferze pełnego skupienia nad rzemiosłem.
Dziękujemy za wyrozumiałość!
Warsztaty z zielarstwa
Podczas pokazowego spotkania uczestnicy poznają najważniejsze rośliny znane ze swoich właściwości zdrowotnych i magicznych. Zaprezentowane zostaną podstawy zielarstwa, ze szczególnym uwzględnieniem tradycji dawnych Słowian oraz znaczenia flory w ich codziennym życiu. Odbędzie się prezentacja procesu wytwarzania maceratu oraz maści z żywokostu od surowca roślinnego, przez etap maceracji (w tym pokaz pulpy po maceracji), aż po zagęszczanie gotowej maści. Uczestnicy będą mogli zobaczyć, dotknąć i powąchać gotowe mazidła.
Spotkaniu towarzyszyć będą swobodne rozmowy o ziołach. Zaprezentowane zostaną zarówno świeże, jak i suszone rośliny. Całość wydarzenia utrzymana będzie w aranżacji i duchu wczesnego średniowiecza z wykorzystaniem rekonstrukcji naczyń glinianych oraz historycznych akcesoriów, takich jak nożyce czy sierpy.
Warsztaty są w formie hybrydowej. Zacznij od rozmowy z prowadzącym warsztaty a on dopasuje formę twojego zaangażowania w proces.
ℹ️ Informacja organizacyjna
Zależy nam, aby każdy z Was wyniósł z warsztatów jak najwięcej wiedzy i uwagi naszych ekspertów. W związku z tym, w przypadku dużego zainteresowania, zastrzegamy sobie możliwość wprowadzenia systemu kolejkowego. Działanie to ma na celu zapewnienie najwyższej jakości obsługi oraz komfortu pracy na stanowisku. Chcemy mieć pewność, że każda osoba otrzyma wsparcie i traktowanie, na jakie zasługuje, bez pośpiechu i w atmosferze pełnego skupienia nad rzemiosłem.
Dziękujemy za wyrozumiałość!
Huta Miedzi
Gotowi na podróż w czasie do epoki starożytnych górników, hutników i jubilerów?
Huta miedzi powraca na Pyrkon, a wraz z nią fascynujące warsztaty, które przybliżą Wam tajniki pracy dawnych rzemieślników! Dzięki współpracy Instytutu Nauk Geologicznych PAN, Instytutu Nauk Geologicznych UWr, Wydziału Nauk Geograficznych i Geologicznych UAM oraz Politechniki Poznańskiej, czeka na Was prawdziwa gratka dla fanów geologii, hutnictwa i rękodzieła.
W Hucie Miedzi będziecie mogli spróbować swoich sił w mini-kamieniołomie, wytopić miedź i brąz przy użyciu tradycyjnego pieca hutniczego, a także zgłębić tajniki stolarki użytkowej. Dla kreatywnych dusz przygotowano warsztaty tworzenia miedzianej biżuterii, witraży oraz elektrycznych silników!
Centrum Nauki Impakt Morasko
4,5 tysiąca lat temu Poznań został zaatakowany przez pozaziemskie siły. Żelazna asteroida o średnicy kilku metrów weszła w atmosferę nad Polską, rozpadła się na mniejsze fragmenty w wyniku interakcji z powietrzem, a następnie spadła na teren góry Moraskiej w Poznaniu tworząc zespół kraterów uderzeniowych. Największy z nich ma 100 metrów średnicy i około 20 metrów głębokości. A najlepsze, że to wszystko prawda!
W związku z tym wspaniałym wydarzeniem chcemy doprowadzić do powstania w najbardziej kosmicznym miejscu w Polsce Centrum Nauki Impakt Morasko. Na naszym kosmicznym stanowisku będzie można: dotknąć pozaziemskiego materiału (aka meteorytów), zobaczyć najtwardsze zwierzęta na ziemi czyli niesporczaki, przygotować i zabrać swój własny model kraterów meteorytowych Morasko, zobaczyć plamy na Słońcu w dzień oraz kratery na Księżycu nocą oraz nawet wygrać buteleczkę z pozaziemskim pyłem!
Fot. Dagmara Płatonowicz (Zza Statywu)
Do tej pory zwycięzcami Konkursu „Pyrkonowa Strefa Naukowa” zostali:
Edycja I – 2022
Anna Traut-Seliga „Rośliny apotropeiczne Słowian: z czym to się je?”
Rośliny odgrywały ogromną rolę w życiu naszych słowiańskich przodków: były źródłem pokarmu, leków, przedmiotów użytkowych. Nie mniej ważne było ich znaczenie kulturowe i apotropeiczne. Dziś często lekceważymy rośliny, nie pamiętamy, iż mają moc ochronić nas nie tylko przed głodem, czy chorobami, ale też przed złem i demonami. W ramach niniejszej prelekcji poznamy rośliny, które potrafią to wszystko i jeszcze więcej.
Edycja II – 2023
Tomasz Tadeusz Murawski „Teoria barw – fizyka codziennego widzenia”
Mimo że większość z nas widzi, to niewiele osób wie więcej o naukowych podstawach naszego widzenia. Nie mówię tu tylko o podstawach, takich jak budowa oka czy wyświetlaczy, a fizycznym opisie przestrzeni barwy, pomiarach spektrofotometrycznych koloru czy modelach matematycznych adaptacji. W prelekcji przedstawię słuchaczom ogólny zarys tego, jak współcześnie rozumiemy barwy, jakim cudem jesteśmy w stanie ocenić obiektywnie wrażenie powstające w mózgu czy jak możemy udowodnić przed sądem, że zieleń na wydrukowanym plakacie jest inna od tej, którą zamówiliśmy.
Edycja III – 2024
Karolina Szybińska „Czy podczas przyszłych wojen będą walczyć ludzie, czyli jak rozwój SI wpływa na bezpieczeństwo międzynarodowe”
Już od paru lat liderzy biznesowi i politycy na całym świecie przedstawiają sztuczną inteligencję w kategoriach projekcji siły narodowej. Kiedy my zastanawiamy się jak SI pomoże nam odrobić pracę domową czy zastąpi nas w przyszłości w pracy, na świecie w tej samej chwili są prowadzone badania jak dzięki SI zwiększyć potęgę wojskową państwa. Jeśli zastanawiasz się czy i jak organizacje międzynarodowe zamierzają uregulować prawnie SI oraz jak przyczyni się do zmiany kierunku konfliktów, to trafiłeś w dobre miejsce. Prelekcja będzie aktualizowana na bieżąco od czasu pomysłu aż do samego Pyrkonu, żeby ukazać najświeższe informacje i sprawdzić czy rzeczywiście „ten, kto zostanie liderem [sztucznej inteligencji], będzie władcą świata”.
Karolina Szybińska jest zwyciężczynią w konkursie „Pyrkonowa Strefa Naukowa 2024”.
Maja Rosińska „Psychologia ubioru – czyli co mówi o nas szata i czy naprawdę nie zdobi człowieka”
Psychologia ubioru to dziedzina, która bada, dlaczego nosimy to, co nosimy i jaki wpływ mają na nas ubrania. Podczas tej prelekcji zastanowimy się, co mówią o nas nasze ubrania – co mówią styliści, co nam się wydaje, a co mówią na ten temat badania naukowe.
Maja Rosińska jest zwyciężczynią w konkursie „Pyrkonowa Strefa Naukowa” 2024.
Edycja IV – 2025
dr Bartosz Naskręcki „Inne światy – okiem matematyka”
Tematem spotkania będzie odkrywanie piękna, estetyki i złożoności niesamowitych, wymyślonych przez matematykę światów. Sięgając do źródeł kultury znajdujemy w nich mnóstwo inspirujących opisów, które sięgają głęboko do natury tajemniczych obiektów matematycznych. Świat matematyki to nie tylko wzory, ale przede wszystkim piękno, tajemnica i zgłębianie intuicji, obrazów i konstrukcji niespotykanych w naszym codziennym świecie. Chciałbym zabrać słuchaczy na wycieczkę do tego tajemniczego świata i odczarować strach i niepokój jaki budzi matematyka. Pokazać tę piękną naukę jako miejsce, gdzie sztuka spotyka się z tajemnicą i gdzie człowiek może dotknąć tajemnicy absolutnych, odkryć nieznane pokłady fantazji i nieskończenie złożonych skojarzeń, inspiracji i zagadek. Oglądając od środka tajemnicze fraktale czy rozmaitości Riemanna można odkryć piękno światów, których nigdy nie odwiedzimy.
Edycja V – 2026
Adrianna Iwan „Zwierzęta – lekarze z natury”
Choć nie wypisują recept, nie noszą żadnych scrubsów i fartuchów, nie mówią po łacinie, ale są prawdziwymi ekspertami w medycynie! Moja prelekcja dotyczy zadziwiająco skutecznych mechanizmów i strategii, dzięki którym zwierzęta skutecznie radzą sobie z bakteriami, grzybami, czy też pasożytami. To opowieść o tym, jak zwierzęta dbają o swoje zdrowie oraz o tym, czego my ludzie możemy nauczyć się od nich.
Prelekcja Adrianny Iwan odbędzie się w Sali Naukowej w pyrkonową sobotę, czyli 20 czerwca 2026 roku o godzinie 10:00.
O tym nasi goście mówili na minionych Pyrkonach
Podsumowanie Strefy Naukowej na Pyrkonie 2025
