Festiwal Fantastyki 19-21.06.2026 Poznań
Zaloguj się
pl
Goście Program Kup bilet

Historia, religia i kobiece głosy – mocne tematy w Strefie Naukowej

9 marca 2026

Strefa Naukowa sięga w tym roku również po tematy, które rzadko bywają wygodne, ale zawsze są ważne. Rytualne zbrodnie, mroczne oblicza religii, archetypy czarownic i bogiń, a obok tego pytanie o to, dlaczego potrzebujemy historii kobiet. To spotkania, które łączą badania naukowe z publicystyką, archeologię z analizą współczesności, a akademicką refleksję z odważnym popularyzowaniem wiedzy. Przy mikrofonie zobaczymy osoby, które nie unikają trudnych tematów i potrafią o nich mówić z rzetelnością, z uwzględnieniem kontekstów i ze świadomością odpowiedzialności za słowo.

Mikołaj Kołyszko – religia, groza i rytualna przemoc

Religioznawca i twórca Podcastu Religioznawczego to stały gość Strefy Naukowej, którego prelekcje od lat przyciągają komplet publiczności. Finalista Bestsellerów Empiku za serię „Egzorcyzmy. Przerażająca historia Anneliese Michel”, autor głośnego reportażu audio „Dzieje foliarstwa” oraz współtwórca „Polskiej Sekcji Ufologicznej” realizowanej z Polskim Radiem i Netfliksem, specjalizuje się w analizie zjawisk z pogranicza religii, przemocy i kultury popularnej.

W tym roku wraca z kilkoma tematami z obszaru mrocznej religijności. W prelekcjach poświęconych ofiarom z ludzi w kulturach Północy, mrocznej stronie Indii oraz zjawisku Santa Muerte przygląda się rytualnej przemocy. Wychodząc od źródeł historycznych i archeologicznych, spina wszystko za pomocą współczesnych aktów prawnych i raportów policyjnych. To prelekcje przeznaczone wyłącznie dla pełnoletnich odbiorców. Ostrzegamy jednocześnie przed drastycznymi treściami, bo analizowane przypadki nie są jedynie legendą, lecz udokumentowaną historią.

Szczególnym punktem programu będzie wspólna prelekcja z dr Anną Jankowiak dotycząca ofiar z ludzi wśród ludów Północy. Spojrzenie łączące religioznawczą analizę tekstów i wierzeń z archeologicznymi świadectwami dawnych praktyk. Mikołaj Kołyszko, który łączy akademicką wiedzę z doświadczeniem scenarzysty i twórcy gier, potrafi mówić o trudnych zjawiskach bez sztucznej sensacyjności, za to z kontekstem.

Temat dawnych wierzeń i ich długiego cienia poruszy także jego prelekcyjna partnerka.

dr Anna Jankowiak (Wiedźma od wiedzy) – między magią a historią

Archeolożka i doktorka nauk humanistycznych znana w sieci jako Wiedźma od wiedzy, zajmuje się historią magii, czarów oraz kobiecych i boskich archetypów. Autorka książki „Bestie antyku” bada dawne kultury i ich późniejsze reinterpretacje, w tym również te niepokojące, jak adaptacje motywów nordyckich w propagandzie nazistowskiej.

Jej zainteresowania koncentrują się na tym, jak przeszłość bywa wykorzystywana i przetwarzana współcześnie. Wspólna prelekcja z Mikołajem Kołyszką o ofiarach z ludzi wśród ludów Północy pozwoli spojrzeć na temat z dwóch różnych perspektyw. To próba oddzielenia faktów od mitów oraz pokazania, jak surowa natura i wierzenia kształtowały wyobrażenia o sacrum i przemocy.

Anna wystąpi również solo z prelekcją „Bogini wiedźm i nekromantów – wszystko, co musisz wiedzieć o Hekate”, w której przybliży postać jednej z najbardziej fascynujących i wieloznacznych bogiń świata antycznego. Hekate, łączona z magią, liminalnością i przejściami między światami, stanie się punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak kobiece archetypy ewoluowały przez wieki.

Temat kobiecych historii wybrzmi jeszcze mocniej podczas panelu poświęconego pytaniu: „Dlaczego potrzebujemy historii kobiet?”. Do rozmowy dołączą kolejne gościnie.

dr inż. Natalia Schmidt-Polończyk – nauka, mentoring i odwaga

Znana jako Doktorka Tutorka to naukowczyni związana z AGH, mówczyni TEDx i popularyzatorka nauki, wyróżniona m.in. obecnością na liście 100 Kobiet Roku ForbesWomen 2023. Autorka pierwszych w Polsce badań ewakuacji ludzi z rzeczywistych tuneli drogowych w warunkach pożaru. Łączy działalność badawczą z pracą dydaktyczną i mentoringową.

Jako tutorka akademicka i trenerka interpersonalna wspiera rozwój osobisty studentów i studentek, a jako mentorka kobiet działa na rzecz wzmacniania ich obecności w nauce i przestrzeni publicznej. Jest prezeską Fundacji Odważne w Nauce i inicjatorką akcji #OdważneWNauce, której flagowym projektem są „Naukowczynie w szkole”.

W Strefie Naukowej weźmie udział w panelu o potrzebie opowiadania historii kobiet. Będzie to rozmowa o widoczności, reprezentacji i o tym, jak narracje wpływają na wybory młodych osób. Jej doświadczenie badaczki i mentorki pozwoli spojrzeć na temat z perspektywy środowiska akademickiego i realnych barier, które wciąż istnieją na uczelniach.

Obok niej w tej dyskusji pojawi się osoba, która od lat zawodowo przywraca kobietom należne miejsce w historii.

Paulina Kirschke – herstorie i zmiana narracji

Dziennikarka i twórczyni podcastu „Herstorie Poznania”, w którym przybliża biografie kobiet związanych z regionem i szerzej z historią Polski. Współpracuje z mediami i projektami społecznymi, a jej działalność koncentruje się na wzmacnianiu kobiecych głosów poprzez szkolenia z komunikacji i wystąpień publicznych.

Jest prezeską Fundacji im. Julii Woykowskiej i współzałożycielką Fundacji Muzeum Historii Kobiet, współautorką projektów takich jak gra „Dziewczyny Rządzą” czy warsztaty „Więcej kobiet” skierowane do kandydatek na stanowiska publiczne. Autorka publikacji popularyzujących historię kobiet, aktywnie uczestniczy w tworzeniu polityk równościowych na poziomie lokalnym. Podczas panelu „Dlaczego potrzebujemy historii kobiet?” podzieli się doświadczeniem pracy z narracją i pamięcią społeczną, czyli tym, jak brak reprezentacji wpływa na wyobraźnię kolejnych pokoleń.

Prelekcja „Dlaczego potrzebujemy historii kobiet?”

W rozmowie udział weźmie również tegoroczna Ambasadorka Pyrkonu, dr Agnieszka Jankowiak-Maik, znana szerzej jako Babka od histy. Tym samym pełen skład tego panelu to czwórka gościń o bardzo różnych specjalizacjach i zniuansowanych perspektywach, co zapowiada wielowątkową i dynamiczną dyskusję.

Jak widać, Strefa Naukowa w tym roku absolutnie nie unika tematów trudnych ani fundamentalnych, stanowiących przyczynek i punkt wyjścia do obecnego obrazu jednostek i całych społeczeństw. Jednocześnie, jak co roku stawia na różnorodność prelegentów i perspektyw. To niezmiennie przestrzeń do otwartej i nieskrępowanej rozmowy o wierzeniach, przemocy, archetypach i historii, zarówno tej dawnej, jak i tej, którą wciąż piszemy. Nie możecie tego przegapić!

Awatar autora

O autorze

Wojciech Wenclik

Wieloletni MG i entuzjasta tradycyjnych RPGów oraz literatury G.R.R. Martina i H.P.Lovecrafta. Zawsze powtarza, że wyśpi się dopiero w trumnie. Ciężko stwierdzić, czy to założenie, czy raczej smutna konkluzja poparta doświadczeniem. Faktem jest jednak, że zwykle nie może usiedzieć za długo w miejscu i angażuje się w zbyt wiele projektów kosztujących go punkty poczytalności. Sytuacji nie poprawia również kibicowanie Pittsburgh Penguins, bo kto nie kocha meczów zaczynających się o 2 w nocy…